अन्वयः

तत: then, द्विज: sage Valmiki, रुदतीम् wailing, क्रौञ्चीम् female bird, निशाम्य having heard, करुणवेदित्वात् moved to compassion, अयम् this act of slaying during mating time, अधर्म: unrighteous act, इति thus, इदम् वचनम् these words, अब्रवीत् uttered.

M N Dutt

Then considering it to be an unrighteous deed, with a heart moved with pity, that twice-born one, beholding the weeping Krauñci, spoke these words.

Summary

Having heard the wailing of the female bird, the sage (Valmiki) moved to pity at this irreligious act uttered the following words.

पदच्छेदः

ततः	ततस् (अव्ययः)
करुणवेदित्वाद्	करुणवेदित्व (५.१)
अधर्मो	अधर्म (१.१)
ऽयम्	इदम् (१.१)
इति	इति (अव्ययः)
द्विजः	द्विज (१.१)
निशाम्य	निशाम्य (√नि-शामय् + ल्यप्)
रुदतीं	रुदत् (√रुद् + शतृ, २.१)
क्रौञ्चीम्	क्रौञ्ची (२.१)
इदं	इदम् (२.१)
वचनम्	वचन (२.१)
अब्रवीत्	अब्रवीत् (√ब्रू लङ् प्र.पु. एक.)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
त	तः	क	रु	ण	वे	दि	त्वा
द	ध	र्मो	ऽय	मि	ति	द्वि	जः
नि	शा	म्य	रु	द	तीं	क्रौ	ञ्ची
मि	दं	व	च	न	म	ब्र	वीत्