अन्वयः

अथ thereafter, प्रयत: purified by austerities, वाल्मीकि: Valmiki, तम् him, दृष्ट्वा having seen, परमविस्मित: was greatly amazed, सहसा immediately, उत्थाय got up, वाग्यत: disciplined in speech, प्राञ्जलि: भूत्वा with folded palms, तस्थौ stood.

M N Dutt

Beholding him Vālmīki rose up suddenly and, wondering greatly, humbly and silently stood before him with clasped hands.

Summary

Greatly surprised to see him, Valmiki, purified by austerities and disciplined in speech, immediately got up and with folded palms stood before him.

पदच्छेदः

वाल्मीकिर्	वाल्मीकि (१.१)
अथ	अथ (अव्ययः)
तं	तद् (२.१)
दृष्ट्वा	दृष्ट्वा (√दृश् + क्त्वा)
सहसोत्थाय	सहस् (३.१)–उत्थाय (√उत्-स्था + ल्यप्)
वाग्यतः	वाग्यत (१.१)
प्राञ्जलिः	प्राञ्जलि (१.१)
प्रयतो	प्रयत (√प्र-यम् + क्त, १.१)
भूत्वा	भूत्वा (√भू + क्त्वा)
तस्थौ	तस्थौ (√स्था लिट् प्र.पु. एक.)
परमविस्मितः	परम–विस्मित (√वि-स्मि + क्त, १.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
वा	ल्मी	कि	र	थ	तं	दृ	ष्ट्वा
स	ह	सो	त्था	य	वा	ग्य	तः
प्रा	ञ्ज	लिः	प्र	य	तो	भू	त्वा
त	स्थौ	प	र	म	वि	स्मि	तः