एषोऽस्त्रान्विविधान्वेत्ति त्रैलोक्ये सचराचरे ।
नैनमन्यः पुमान्वेत्ति न च वेत्स्यन्ति केचन ॥
एषोऽस्त्रान्विविधान्वेत्ति त्रैलोक्ये सचराचरे ।
नैनमन्यः पुमान्वेत्ति न च वेत्स्यन्ति केचन ॥
अन्वयः
एष: this one, विविधान् various kinds of, अस्त्रान् weapons, वेत्ति knows, सचराचरे among all animate and inanimate beings, त्रैलोक्ये in three words, अन्य: पुमान् no other man, एनं न वेत्ति does not know him, केचन none, न वेत्स्यन्ति are not going to know about him in future.M N Dutt
This one is congnizant of all that exist in the three worlds furnished with mobile and immobile things;. but others do not know him,-nor yet shall know him hereafter.Summary
This Viswamitra knows the use of various kinds of weapons which no one knows among the animate and the inanimate in the three worlds. Nor will any one even know in future.पदच्छेदः
| एषो | एतद् (१.१) |
| ऽस्त्रान् | अस्त्र (२.३) |
| विविधान् | विविध (२.३) |
| वेत्ति | वेत्ति (√विद् लट् प्र.पु. एक.) |
| त्रैलोक्ये | त्रैलोक्य (७.१) |
| सचराचरे | सचराचर (७.१) |
| नैनम् | न (अव्ययः)–एनद् (२.१) |
| अन्यः | अन्य (१.१) |
| पुमान् | पुंस् (१.१) |
| वेत्ति | वेत्ति (√विद् लट् प्र.पु. एक.) |
| न | न (अव्ययः) |
| च | च (अव्ययः) |
| वेत्स्यन्ति | वेत्स्यन्ति (√विद् लृट् प्र.पु. बहु.) |
| केचन | कश्चन (१.३) |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ए | षो | ऽस्त्रा | न्वि | वि | धा | न्वे | त्ति |
| त्रै | लो | क्ये | स | च | रा | च | रे |
| नै | न | म | न्यः | पु | मा | न्वे | त्ति |
| न | च | वे | त्स्य | न्ति | के | च | न |