१.२५.९

तां दृष्ट्वा राघवः क्रुद्धां विकृतां विकृताननाम् ।
प्रमाणेनातिवृद्धां च लक्ष्मणं सोऽभ्यभाषत ॥

अन्वयः

स:राघव: Rama, क्रुद्धाम् full of wrath, विकृताम् disfigured, विकृताननाम् with distorted face, प्रमाणेन in size, अतिवृद्धां च gigantic, तां दृष्ट्वा having seen her, लक्ष्मणम् addressing Lakshmana, अभ्यभाषत spoke.

M N Dutt

And beholding that frightful one of hideous visage and colossal proportions, transported with rage, Raghu's descendant spoke to Laksmana,९

Summary

Filled with wrath Rama saw Tataka, disfigured with a distorted face and gigantic in size. Turning to Lakshmana he said :

पदच्छेदः

तांतद् (२.१)
दृष्ट्वादृष्ट्वा (√दृश् + क्त्वा)
राघवःराघव (१.१)
क्रुद्धांक्रुद्ध (√क्रुध् + क्त, २.१)
विकृतांविकृत (√वि-कृ + क्त, २.१)
विकृताननाम्विकृत (√वि-कृ + क्त)–आनन (२.१)
प्रमाणेनातिवृद्धांप्रमाण (३.१)–अति (अव्ययः)–वृद्ध (√वृध् + क्त, २.१)
(अव्ययः)
लक्ष्मणंलक्ष्मण (२.१)
सोतद् (१.१)
ऽभ्यभाषतअभ्यभाषत (√अभि-भाष् लङ् प्र.पु. एक.)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

तां दृ ष्ट्वा रा वः क्रु द्धां
विकृ तांविकृ ता नाम्
प्र मा णे नाति वृ द्धां
क्ष्म णं सोऽभ्य भा