तां दृष्ट्वा राघवः क्रुद्धां विकृतां विकृताननाम् ।
प्रमाणेनातिवृद्धां च लक्ष्मणं सोऽभ्यभाषत ॥
तां दृष्ट्वा राघवः क्रुद्धां विकृतां विकृताननाम् ।
प्रमाणेनातिवृद्धां च लक्ष्मणं सोऽभ्यभाषत ॥
अन्वयः
स:राघव: Rama, क्रुद्धाम् full of wrath, विकृताम् disfigured, विकृताननाम् with distorted face, प्रमाणेन in size, अतिवृद्धां च gigantic, तां दृष्ट्वा having seen her, लक्ष्मणम् addressing Lakshmana, अभ्यभाषत spoke.M N Dutt
And beholding that frightful one of hideous visage and colossal proportions, transported with rage, Raghu's descendant spoke to Laksmana,९Summary
Filled with wrath Rama saw Tataka, disfigured with a distorted face and gigantic in size. Turning to Lakshmana he said :पदच्छेदः
| तां | तद् (२.१) |
| दृष्ट्वा | दृष्ट्वा (√दृश् + क्त्वा) |
| राघवः | राघव (१.१) |
| क्रुद्धां | क्रुद्ध (√क्रुध् + क्त, २.१) |
| विकृतां | विकृत (√वि-कृ + क्त, २.१) |
| विकृताननाम् | विकृत (√वि-कृ + क्त)–आनन (२.१) |
| प्रमाणेनातिवृद्धां | प्रमाण (३.१)–अति (अव्ययः)–वृद्ध (√वृध् + क्त, २.१) |
| च | च (अव्ययः) |
| लक्ष्मणं | लक्ष्मण (२.१) |
| सो | तद् (१.१) |
| ऽभ्यभाषत | अभ्यभाषत (√अभि-भाष् लङ् प्र.पु. एक.) |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| तां | दृ | ष्ट्वा | रा | घ | वः | क्रु | द्धां |
| वि | कृ | तां | वि | कृ | ता | न | नाम् |
| प्र | मा | णे | ना | ति | वृ | द्धां | च |
| ल | क्ष्म | णं | सो | ऽभ्य | भा | ष | त |