१.२९.१६

विचेतनं विघूर्णन्तं शीतेषुबलपीडितम् ।
निरस्तं दृश्य मारीचं रामो लक्ष्मणमब्रवीत् ॥

अन्वयः

शीतेषु बलताडितम् beaten by the power of that cool astra, विचेतनम् without senses, विघूर्णन्त म् reeling, निरस्तम् thrown at a distance, मारीचम् Maricha, दृश्य having seen, राम: Rama, लक्ष्मणम् addressing Lakshmana, अब्रवीत् spoke.

M N Dutt

And finding Mārica senseless, and whirling, and afflicted by the might of the weapon, and overcome, Rama addressed Laksmana, saying.

Summary

Having seen Maricha beaten by the power of that coolarrowed astra, thrown to a distance, reeling and lying unconscious, Rama spoke to Lakshmana:

पदच्छेदः

विचेतनंविचेतन (२.१)
विघूर्णन्तंविघूर्णत् (√वि-घूर्ण् + शतृ, २.१)
शीतेषुबलपीडितम्शीतेषु–बल–पीडित (√पीडय् + क्त, २.१)
निरस्तंनिरस्त (√निः-अस् + क्त, २.१)
दृश्यदृश्य (√दृश् + क्त्वा)
मारीचंमारीच (२.१)
रामोराम (१.१)
लक्ष्मणम्लक्ष्मण (२.१)
अब्रवीत्अब्रवीत् (√ब्रू लङ् प्र.पु. एक.)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

वि चे नंवि घू र्ण न्तं
शी तेषु पीडि तम्
नि स्तं दृश्य मा री चं
रा मोक्ष्मब्र वीत्