अन्वयः

सुव्रत: O Man of excellent vows, महातपा: a sage who performed rigid austerities, रामवाक्येन by the words of Rama, चोदित: urged by, ऋषिमध्ये in the midst of rishis, तस्य देशस्य that region's, निखिलम् entire story, कथयामास described.

M N Dutt

Thus addressed by Rāma, that one of high austerities and excellent vows began in the midst of the saints to describe the opulence of that region.

Summary

A sage of excellent vows and rigid austerities, Viswamitra, urged by the words of Rama, described in the midst of rishis the entire story relating to that region.इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये बालकाण्डे एकत्रिंशस्सर्ग:॥Thus ends the thirtyfirst sarga of Balakanda of the holy Ramayana the first epic composed by sage Valmiki.

पदच्छेदः

चोदितो	चोदित (√चोदय् + क्त, १.१)
रामवाक्येन	राम–वाक्य (३.१)
कथयामास	कथयामास (√कथय् प्र.पु. एक.)
सुव्रतः	सुव्रत (१.१)
तस्य	तद् (६.१)
देशस्य	देश (६.१)
निखिलम्	निखिल (२.१)
ऋषिमध्ये	ऋषि–मध्य (७.१)
महातपाः	महत्–तपस् (१.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
चो	दि	तो	रा	म	वा	क्ये	न
क	थ	या	मा	स	सु	व्र	तः
त	स्य	दे	श	स्य	नि	खि	ल
मृ	षि	म	ध्ये	म	हा	त	पाः