१.३४.११

चोदितो राम वाक्येन विश्वामित्रो महामुनिः ।
वृद्धिं जन्म च गङ्गाया वक्तुमेवोपचक्रमे ॥

अन्वयः

ततः thereafter, महातेजाः highly splendorous, रामः Rama, प्रीतमनाः with pleased mind , विश्वामित्रं Visvamitra, महामुनिम् mighty ascetic, अभिवाद्य bowing with respect, गमनाय for his journey, उपचक्रमे commenced.

M N Dutt

Influenced by Rama's speech, the mighty ascetic Viśvāmitra entered upon the history of the Gangā's origin and progress.

Summary

Thereafter, the cheerful Rama, bowed to the mighty ascetic Viswamitra and commenced his journey.इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये बालकाण्डे सप्तविंशस्सर्गः॥Thus ends the twentyseventh sarga of Balakanda of the holy Ramayana the first epic composed by sage Valmiki.

पदच्छेदः

चोदितोचोदित (√चोदय् + क्त, १.१)
रामवाक्येनराम–वाक्य (३.१)
विश्वामित्रोविश्वामित्र (१.१)
महामुनिःमहत्–मुनि (१.१)
वृद्धिंवृद्धि (२.१)
जन्मजन्मन् (२.१)
(अव्ययः)
गङ्गायागङ्गा (६.१)
वक्तुम्वक्तुम् (√वच् + तुमुन्)
एवोपचक्रमेएव (अव्ययः)–उपचक्रमे (√उप-क्रम् लिट् प्र.पु. एक.)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

चोदि तो रा वा क्ये
वि श्वा मि त्रो हामु निः
वृ द्धिंन्म ङ्गा या
क्तु मे वोक्र मे