अन्वयः

राम O Rama, तदा then, वेदज्ञ: wellversed in vedas, स: he, सोपाध्यायगण: in the company of high priests, यज्ञकर्मणि initiatory rites relating to sacrifice, निश्चयम् determination, कृत्वा having made, यष्टुम् to perform sacrifice, समुपचक्रमे commenced.

M N Dutt

Having determined upon it, that one versed in the Vedas set about it, in company with his priests.

Summary

O Rama having determined to perform a sacrifice, he (Sagara) versed in the Vedas, started the initiatory rites for the sacrifice in the company of high priests".इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये बालकाण्डे अष्टात्रिंशस्सर्ग: २Thus ends the thirtyeighth sarga of Balakanda of the holy Ramayana the first epic composed by sage Valmiki.

पदच्छेदः

स	तद् (१.१)
कृत्वा	कृत्वा (√कृ + क्त्वा)
निश्चयं	निश्चय (२.१)
राजा	राजन् (१.१)
सोपाध्यायगणस्	स (अव्ययः)–उपाध्याय–गण (१.१)
तदा	तदा (अव्ययः)
यज्ञकर्मणि	यज्ञ–कर्मन् (७.१)
वेदज्ञो	वेद–ज्ञ (१.१)
यष्टुं	यष्टुम् (√यज् + तुमुन्)
समुपचक्रमे	समुपचक्रमे (√समुप-क्रम् लिट् प्र.पु. एक.)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
स	कृ	त्वा	नि	श्च	यं	रा	जा
सो	पा	ध्या	य	ग	ण	स्त	दा
य	ज्ञ	क	र्म	णि	वे	द	ज्ञो
य	ष्टुं	स	मु	प	च	क्र	मे