अन्वयः

काकुत्स्थ O Rama, महागज: that mighty elephant, पर्वणि on certain sacred days, यदा when, विश्रमार्थम् for refreshing, खेदात् from weariness, शीर्षम् head, चालयते shakes, तदा then, भूमिकम्प: earthquake, भवेत् takes place.

M N Dutt

And, O Kākutstha, when on sacred days the mighty elephant, from fatigue, shake his head, then takes place the earthquake.

Summary

O descendant of Kakustha when that mighty elephant shakes its head for rest from weariness on certain sacred days earthquake occurs.

पदच्छेदः

यदा	यदा (अव्ययः)
पर्वणि	पर्वन् (७.१)
काकुत्स्थ	काकुत्स्थ (८.१)
विश्रमार्थं	विश्रम–अर्थ (२.१)
महागजः	महागज (१.१)
खेदाच्	खेद (५.१)
चालयते	चालयते (√चालय् लट् प्र.पु. एक.)
शीर्षं	शीर्ष (२.१)
भूमिकम्पस्	भूमिकम्प (१.१)
तदा	तदा (अव्ययः)
भवेत्	भवेत् (√भू विधिलिङ् प्र.पु. एक.)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
य	दा	प	र्व	णि	का	कु	त्स्थ
वि	श्र	मा	र्थं	म	हा	ग	जः
खे	दा	च्चा	ल	य	ते	शी	र्षं
भू	मि	क	म्प	स्त	धा	भ	वेत्