अन्वयः

राम O Rama, ते they, दिशापालं protector of the quarter, तम् महागजम् that mighty elephant, प्रदक्षिणं कृत्वा having circumabulated, मानयन्त: honouring it, भित्त्वा riving the earth, रसातलम् Rasatala, जग्मु: had gone.

M N Dutt

Thereupon, O Rāma, going round that mighty elephant, and honouring him duly, they went on piercing the under earth.

Summary

O Rama having circumabulated and honoured that mighty elephant, the protector of the quarter they reached the Rasatala by riving the earth.

पदच्छेदः

तं	तद् (२.१)
ते	तद् (१.३)
प्रदक्षिणं	प्रदक्षिण (२.१)
कृत्वा	कृत्वा (√कृ + क्त्वा)
दिशापालं	दिशापाल (२.१)
महागजम्	महागज (२.१)
मानयन्तो	मानयत् (√मानय् + शतृ, १.३)
हि	हि (अव्ययः)
ते	तद् (१.३)
राम	राम (८.१)
जग्मुर्	जग्मुः (√गम् लिट् प्र.पु. बहु.)
भित्त्वा	भित्त्वा (√भिद् + क्त्वा)
रसातलम्	रसा–तल (२.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
तं	ते	प्र	द	क्षि	णं	कृ	त्वा
दि	शा	पा	लं	म	हा	ग	जम्
मा	न	य	न्तो	हि	ते	रा	म
ज	ग्मु	र्भि	त्त्वा	र	सा	त	लम्