१.४.२३

आसीनः काञ्चने दिव्ये स च सिंहासने प्रभुः ।
उपोपविष्टैः सचिवैर्भ्रातृभिश्च परंतपः ॥

अन्वयः

परन्तप: tormentor of enemies, स: प्रभु: that Rama, सचिवै: by ministers, भ्रातृभिश्च by brothers, उपोपविष्ट: surrounded by, दिव्ये in a splendid, काञ्चने golden, सिंहासने throne, आसीन: was seated.

Summary

Rama, the tormentor of enemies, surrounded by his ministers and brothers occupied the splendid golden throne.

पदच्छेदः

आसीनःआसीन (√आस् + क्त, १.१)
काञ्चनेकाञ्चन (७.१)
दिव्येदिव्य (७.१)
तद् (१.१)
(अव्ययः)
सिंहासनेसिंहासन (७.१)
प्रभुःप्रभु (१.१)
उपोपविष्टैःउपोपविष्ट (√उपोप-विश् + क्त, ३.३)
सचिवैर्सचिव (३.३)
भ्रातृभिश्भ्रातृ (३.३)
(अव्ययः)
परंतपःपरंतप (१.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

सी नः काञ्च ने दि व्ये
सिं हा नेप्र भुः
पो वि ष्टैःचि वै
र्भ्रातृ भिश्च रं पः