१.४२.७

गगनाच्छंकरशिरस्ततो धरणिमागता ।
व्यसर्पत जलं तत्र तीव्रशब्दपुरस्कृतम् ॥

अन्वयः

गगनात् from sky, शङ्करशिर: on the head of Shankara, तत: from there, धरणिम् earth, आश्रिता resorted, तत्र there, जलम् waters, तीव्रशब्दपुरस्कृतम् culminating in intense sounds, व्यसर्पत had flown.

Summary

From the sky on to the head of Shankara and thence Ganga resorted to the earth. There it flowed forward with a roaring sound.

पदच्छेदः

गगनाच्गगन (५.१)
छंकरशिरस्शंकर–शिरस् (१.१)
ततोततस् (अव्ययः)
धरणिम्धरणी (२.१)
आगताआगत (√आ-गम् + क्त, १.१)
व्यसर्पतव्यसर्पत (√वि-सृप् लङ् प्र.पु. एक.)
जलंजल (१.१)
तत्रतत्र (अव्ययः)
तीव्रशब्दपुरस्कृतम्तीव्र–शब्द–पुरस्कृत (√पुरस्-कृ + क्त, १.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

ना च्छंशि
स्त तोणि मा ता
व्यर्प लंत्र
तीव्रब्दपुस्कृ तम्