१.४४.६

तराम सरितां श्रेष्ठां पुण्यां त्रिपथगां नदीम् ।
नौरेषा हि सुखास्तीर्णा ऋषीणां पुण्यकर्मणाम् ।
भगवन्तमिह प्राप्तं ज्ञात्वा त्वरितमागता ॥

अन्वयः

सरिताम् among rivers, श्रेष्ठाम् excellent, पुण्याम् holy, त्रिपथगाम् flowing in three directions, नदीम् river Ganga, तराम let us cross over, सुखास्तीर्णा spread comfortably, पुण्यकर्मणाम् of men of pious acts, ऋषीणाम् saints, एषा this, नौ: boat, भगवन्तम् you venerable, इह here, प्राप्तम् had arrived, ज्ञत्वा knowing, त्वरितम् speedily, आगता हि has come.

M N Dutt

And learning that you have arrived at this place, the pious ascetics have speedily come hither, and have also brought this barque with a spacious carpet.

Summary

We will cross over Ganga, the best of rivers, the sacred river that flows in three directions.This boat of pious saints which is well laidout has come here swiftly, having come to know that you, O Venerable one have arrived".

पदच्छेदः

तरामतराम (√तृ लोट् उ.पु. द्वि.)
सरितांसरित् (६.३)
श्रेष्ठांश्रेष्ठ (२.१)
पुण्यांपुण्य (२.१)
त्रिपथगांत्रिपथगा (२.१)
नदीम्नदी (२.१)
नौर्नौ (१.१)
एषाएतद् (१.१)
हिहि (अव्ययः)
सुखास्तीर्णासुख–आस्तीर्ण (√आ-स्तृ + क्त, १.१)
ऋषीणांऋषि (६.३)
पुण्यकर्मणाम्पुण्य–कर्मन् (६.३)
भगवन्तम्भगवत् (२.१)
इहइह (अव्ययः)
प्राप्तंप्राप्त (√प्र-आप् + क्त, २.१)
ज्ञात्वाज्ञात्वा (√ज्ञा + क्त्वा)
त्वरितम्त्वरित (२.१)
आगताआगत (√आ-गम् + क्त, १.१)

छन्दः

उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१२३४५६७८९१०१११२
त रामसरि तां श्रे ष्ठां पु ण्यांत्रिप
थ गांन दीम् नौ रे षाहिसु खा स्ती र्णा
ऋ षी णां पुण्य कर्म णाम्भग वन्त
मि ह प्रा प्तं ज्ञा त्वात्वरित माग ता