१.४४.५

गता भगवती रात्रिः श्रोतव्यं परमं श्रुतम् ।
क्षणभूतेव सा रात्रिः संवृत्तेयं महातपः ।
इमां चिन्तयतः सर्वां निखिलेन कथां तव ॥

अन्वयः

महातप: O Great performer of austerities, परमम् supreme, श्रोतव्यम् fit to be listened, श्रुतम् has been heard, भगवती glorious, रात्रि: night, गता has passed, तव your, इमाम् this, सर्वाम् complete, कथाम् story, चिन्तयत: pondering over, नौ for both of us, इयम् this, रात्रि: night, क्षणभूतेव like a moment, सम्वृत्ता has turned out to be.

M N Dutt

And, O afflicter of foes, as we had been reflecting upon all this at length, the night has passed away as if it were as moment.

Summary

"O Noble ascetic we have heard this great story worthy to be listened. As we both lay pondering over the entire story (narrated by you), the glorious night passed off just like a moment.

पदच्छेदः

गतागत (√गम् + क्त, १.१)
भगवतीभगवत् (१.१)
रात्रिःरात्रि (१.१)
श्रोतव्यंश्रोतव्य (√श्रु + कृत्, १.१)
परमंपरम (१.१)
श्रुतम्श्रुत (√श्रु + क्त, १.१)
क्षणभूतेवक्षण–भूत (√भू + क्त, १.१)–इव (अव्ययः)
सातद् (१.१)
रात्रिःरात्रि (१.१)
संवृत्तेयंसंवृत्त (√सम्-वृत् + क्त, १.१)–इदम् (१.१)
महातपःमहत्–तपस् (८.१)
इमांइदम् (२.१)
चिन्तयतःचिन्तयत् (√चिन्तय् + शतृ, ६.१)
सर्वांसर्व (२.१)
निखिलेननिखिल (३.१)
कथांकथा (२.१)
तवत्वद् (६.१)

छन्दः

उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१२३४५६७८९१०१११२
ग ताभगव ती रा त्रिः श्रो त व्यंप
र मंश्रु तम्क्षण भू तेव सा रा त्रिः
सं वृ त्ते यंम हात पःइ मां चिन्त
य तः स र्वांनिखि लेनक थांतव