१.५०.१७

राजाभूदेष धर्मात्मा दीर्घ कालमरिंदमः ।
धर्मज्ञः कृतविद्यश्च प्रजानां च हिते रतः ॥

अन्वयः

एष: this Viswamitra, धर्मात्मा righteous minded, अरिन्दम: subduer of enemies, धर्मज्ञ: knower of righteousness, कृतविद्य: acquired knowledge in all branches of learning, प्रजानां of the subjects, हिते welfare, रत: delighted, राजा as king, दीर्घकालम् अभूत् ruled for long time.

M N Dutt

Do you listen to me relating this. This righteous one was for a long time a king, subduing his enemies, cognizant of morality, accomplished, and intent upon the welfare of his subjects.

Summary

This righteousminded sage, subduer of enemies, knower of dharma knowledgeable in all branches of learning, devoted to the welfare of his subjects ruled as a king for long.

पदच्छेदः

राजाभूद्राजन् (१.१)–अभूत् (√भू प्र.पु. एक.)
एषएतद् (१.१)
धर्मात्माधर्म–आत्मन् (१.१)
दीर्घकालम्दीर्घ–काल (२.१)
अरिंदमःअरिंदम (१.१)
धर्मज्ञःधर्म–ज्ञ (१.१)
कृतविद्यश्कृत (√कृ + क्त)–विद्या (१.१)
(अव्ययः)
प्रजानांप्रजा (६.३)
(अव्ययः)
हितेहित (७.१)
रतःरत (√रम् + क्त, १.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

रा जा भू दे र्मा त्मा
दीर्घ का रिं मः
र्म ज्ञःकृ वि द्यश्च
प्र जा नांहि ते तः