१.५६.१८

शिरसा प्रणतो याचे ब्राह्मणांस्तपसि स्थितान् ।
ते मां भवन्तः सिद्ध्यर्थं याजयन्तु समाहिताः ।
सशरीरो यथाहं हि देवलोकमवाप्नुयाम् ॥

अन्वयः

शिरसा with my head, प्रणत: saluting by bowing down, तपसि स्थितान् you established in austerity, ब्राह्मणान् you, Brahmins, याचे beg, ते such, भवन्त: all of you, समाहिता: with composed minds, माम् me, सिद्ध्यर्थम् for achieving the purpose, याजयन्तु direct me in performing the sacrifice, अहम् I, सशरीर: in physical form, यथा in such manner, देवलोकम् heaven, अवाप्नुयाम् will reach.

M N Dutt

And with the view of propitiating you, I, lowly bowing down my head, beseech the sons of my spiritual guide, Brāhmaṇas ever staying by asceticism, do you with collected minds officiate in this sacrifice, so that success may be secured to me; and that in body I may attain the regions of the celestials.

Summary

You, brahmins are established in austerity. I bow to you. I beg all of you to direct me with composed minds to direct me in order to attain heaven in physical form'.

पदच्छेदः

शिरसाशिरस् (३.१)
प्रणतोप्रणत (√प्र-नम् + क्त, १.१)
याचेयाचे (√याच् लट् उ.पु. )
ब्राह्मणांस्ब्राह्मण (२.३)
तपसितपस् (७.१)
स्थितान्स्थित (√स्था + क्त, २.३)
तेतद् (१.३)
मांमद् (२.१)
भवन्तःभवत् (१.३)
सिद्ध्यर्थंसिद्धि–अर्थ (२.१)
याजयन्तुयाजयन्तु (√याजय् लोट् प्र.पु. बहु.)
समाहिताःसमाहित (१.३)
सशरीरोस (अव्ययः)–शरीर (१.१)
यथाहंयथा (अव्ययः)–मद् (१.१)
हिहि (अव्ययः)
देवलोकम्देव–लोक (२.१)
अवाप्नुयाम्अवाप्नुयाम् (√अव-आप् विधिलिङ् उ.पु. )

छन्दः

उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१२३४५६७८९१०१११२
शिर साप्रण तो या चे ब्राह्म णांस्त
प सिस्थि तान् ते मांभ व न्तः सि द्ध्य र्थं
याज यन्तुस माहि ताःसश री रो
य था हंहि देव लोकम वाप्नु याम्