१.५७.११

एको हि राजा काकुत्स्थ जगाम परमात्मवान् ।
दह्यमानो दिवारात्रं विश्वामित्रं तपोधनम् ॥

अन्वयः

काकुत्स्थ O Rama, परम् great, आत्मवान् courageous, राजा king, एक: moving alone, दिवारात्रम् day and night, दह्यमान: burning, तपोनिधिम् rich in asceticism, विश्वामित्रम् towards Visvamitra, जगाम went.

Summary

O Descendant of Kakustha wandering alone burning with distress night and day the king went to Viswamitra who was rich in asceticism.

पदच्छेदः

एकोएक (१.१)
हिहि (अव्ययः)
राजाराजन् (१.१)
काकुत्स्थकाकुत्स्थ (८.१)
जगामजगाम (√गम् लिट् प्र.पु. एक.)
परमात्मवान्परम–आत्मवत् (१.१)
दह्यमानोदह्यमान (√दह् + शानच्, १.१)
दिवारात्रंदिवारात्र (२.१)
विश्वामित्रंविश्वामित्र (२.१)
तपोधनम्तपस्–धन (२.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

कोहि रा जा का कुत्स्थ
गा मात्म वान्
ह्य मा नोदि वा रा त्रं
वि श्वा मि त्रं पो नम्