१.५८.१६

एतद्वचनं नैष्ठुर्यमूचुः संरक्तलोचनाः ।
वासिष्ठा मुनिशार्दूल सर्वे ते समहोदयाः ॥

अन्वयः

मुनिशार्दूल O Best among ascetics, समहोदया: along with mahodaya, ते सर्वे all of those, वासिष्ठा: sons of Vasishta, संरक्तलोचना: with reddened eyes, एतत् this, वचननैष्ठुर्यम् harsh word, ऊचु: spoke.

Summary

O Best among ascetics all the sons of Vasishta along with Mahodaya with their eyes reddened in anger spoke these harsh words":

पदच्छेदः

एतद्एतद् (२.१)
वचनंवचन (२.१)
नैष्ठुर्यम्नैष्ठुर्य (२.१)
ऊचुःऊचुः (√वच् लिट् प्र.पु. बहु.)
संरक्तलोचनाःसंरक्त (√सम्-रञ्ज् + क्त)–लोचन (१.३)
वासिष्ठावासिष्ठ (१.३)
मुनिशार्दूलमुनि–शार्दूल (८.१)
सर्वेसर्व (१.३)
तेतद् (१.३)
समहोदयाः (अव्ययः)–महोदय (१.३)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

द्व नं नै ष्ठुर्य
मू चुः संक्त लो नाः
वा सि ष्ठामुनि शा र्दू
र्वे ते हो याः