अन्वयः
महातपा: possessing fierce asceticism, महातेजा: highly powerful, महामुनि: mighty ascetic, विश्वामित्र: Visvamitra, ऋषिमध्ये in the assembly of rishis, एतावत् to this extent, वचनम् words, उक्त्वा having spoken, विरराम became silent.
Summary
The most powerful sage Viswamitra of fierce asceticism fell silent after after uttering this curse in the assembly of rishis.इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये बालकाण्डे एकोनषष्टितमस्सर्ग:॥Thus ends the fiftyninth sarga of Balakanda of the holy Ramayana the first epic composed by sage Valmiki.
पदच्छेदः
| एतावद् | एतावत् (२.१) |
| उक्त्वा | उक्त्वा (√वच् + क्त्वा) |
| वचनं | वचन (२.१) |
| विश्वामित्रो | विश्वामित्र (१.१) |
| महातपाः | महत्–तपस् (१.१) |
| विरराम | विरराम (√वि-रम् लिट् प्र.पु. एक.) |
| महातेजा | महत्–तेजस् (१.१) |
| ऋषिमध्ये | ऋषि–मध्य (७.१) |
| महामुनिः | महत्–मुनि (१.१) |
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|
| ए | ता | व | दु | क्त्वा | व | च | नं |
| वि | श्वा | मि | त्रो | म | हा | त | पाः |
| वि | र | रा | म | म | हा | ते | जा |
| ऋ | षि | म | ध्ये | म | हा | मु | निः |