१.५९.१७

त्रिशङ्को गच्छ भूयस्त्वं नासि स्वर्गकृतालयः ।
गुरुशापहतो मूढ पत भूमिमवाक्शिराः ॥

अन्वयः

त्रिशङ्को O Trishanku, स्वर्गकृतालय: inhabitant of heaven, न असि you are not fit, त्वम् you, भूय: again, गच्छ go back, गुरुशापहतः doomed by the curse of your spiritual preceptor, मूढ O Fool, अवाक्छिरा: with head downwards, भूमिम् to earth, पत fall down.

Summary

"O Trisanku you are not fit to inhabit heaven. Go back, you fool Doomed by the curse of your spiritual preceptor, fall on earth, head down.

पदच्छेदः

त्रिशङ्कोत्रिशङ्कु (८.१)
गच्छगच्छ (√गम् लोट् म.पु. )
भूयस्भूयस् (अव्ययः)
त्वंत्वद् (१.१)
नासि (अव्ययः)–असि (√अस् लट् म.पु. )
स्वर्गकृतालयःस्वर्ग–कृत (√कृ + क्त)–आलय (१.१)
गुरुशापहतोगुरु–शाप–हत (√हन् + क्त, १.१)
मूढमूढ (√मुह् + क्त, ८.१)
पतपत (√पत् लोट् म.पु. )
भूमिम्भूमि (२.१)
अवाक्शिराःअवाक्शिरस् (१.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

त्रि ङ्कोच्छ भू स्त्वं
ना सि स्वर्गकृ ता यः
गुरु शा तो मू
भूमि वाक्शि राः