१.६.२४

तां सत्यनामां दृढतोरणार्गला;म्गृहैर्विचित्रैरुपशोभितां शिवाम् ।
पुरीमयोध्यां नृसहस्रसंकुलां; शशास वै शक्रसमो महीपतिः ॥

अन्वयः

दृढतोरणार्गलाम् having strong gates and solid locks, विचित्रै: by excellent, गृहै: edifices, उपशोभिताम् adorned, शिवाम् auspicious, नृसहस्रसङ्कुलाम् teeming with thousands of men, सत्यनामाम् true to its name, अयोध्यां invincible, पुरीम् city of Ayodhya, शक्रसम: equal to Indra, महीपति: king Dasaratha, शशास वै ruled.

M N Dutt

Repressing enemies, that city was governed by the great and the exceedingly. And that lord of earth resembling Sakra govemed that city of Ayodhya bearing a true name furnished with strong gates and bolts, and auspicious, and graced with excellent edifices, and teeming with thousands.

Summary

The king who equalled Indra (in splendour) ruled the invincible city of Ayodhya true to its name with its strong gates and solid locks. It was adorned with wonderful edifices teeming with thousands of men. इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये बालकाण्डे षष्ठस्सर्ग:॥ Thus ends the sixth sarga of Balakanda of the holy Ramayana the first epic composed by sage Valmiki.

पदच्छेदः

तांतद् (२.१)
सत्यनामांसत्यनामा (२.१)
दृढतोरणार्गलाम्दृढ–तोरण–अर्गल (२.१)
गृहैर्गृह (३.३)
विचित्रैर्विचित्र (३.३)
उपशोभितांउपशोभित (√उप-शोभय् + क्त, २.१)
शिवाम्शिव (२.१)
पुरीम्पुरी (२.१)
अयोध्यांअयोध्या (२.१)
नृसहस्रसंकुलांनृ–सहस्र–संकुल (२.१)
शशासशशास (√शास् लिट् प्र.पु. एक.)
वैवै (अव्ययः)
शक्रसमोशक्र–सम (१.१)
महीपतिःमहीपति (१.१)

छन्दः

वंशस्थम् [१२: जतजर]

छन्दोविश्लेषणम्

१२३४५६७८९१०१११२
तां सत्य ना मांदृढ तोर णार्ग ला
म्गृ हैर्वि चि त्रैरुप शोभि तांशि वाम्
पु रीम यो ध्यांनृस हस्र संकु लां
श शास वै शक्रस मोम हीप तिः
जतजर