अन्वयः
नरश्रेष्ठ O Best among men, प्रायेण generally, ज्येष्ठा: eldest sons, पितृषु for their fathers, वल्लभा: beloved, मातृ़णां तु for mothers, कनीयांस: yougest are beloved, तस्मात् for that reason, कनीयसम् yougest son, रक्षे I shall protect.
Summary
"O Best among men generally, the eldest sons are the favourites of their fathers, the youngest their mothers: For that reason, I shall keep my youngest son.
पदच्छेदः
| प्रायेण | प्रायेण (अव्ययः) |
| हि | हि (अव्ययः) |
| नरश्रेष्ठ | नर–श्रेष्ठ (८.१) |
| ज्येष्ठाः | ज्येष्ठ (१.३) |
| पितृषु | पितृ (७.३) |
| वल्लभाः | वल्लभ (१.३) |
| मातॄणां | मातृ (६.३) |
| च | च (अव्ययः) |
| कनीयांसस् | कनीयस् (१.३) |
| तस्माद् | तस्मात् (अव्ययः) |
| रक्षे | रक्षे (√रक्ष् लट् उ.पु. ) |
| कनीयसम् | कनीयस् (२.१) |
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|
| प्रा | ये | ण | हि | न | र | श्रे | ष्ठ |
| ज्ये | ष्ठाः | पि | तृ | षु | व | ल्ल | भाः |
| मा | तॄ | णां | च | क | नी | यां | स |
| स्त | स्मा | द्र | क्षे | क | नी | य | सम् |