१.६२.१०

बुद्धिर्मुनेः समुत्पन्ना सामर्षा रघुनन्दन ।
सर्वं सुराणां कर्मैतत्तपोऽपहरणं महत् ॥

अन्वयः

राघुनन्दन O Rama, मुने: for the ascetic, सामर्षा filled with indignation, बुद्धि: a thought, समुत्पन्ना arose, एतत् सर्वम् all this, महत् great, तपोपहरणम् taking away tapas, सुराणाम् devatas', कर्म deed.

Summary

O Delight of the Raghus (Rama) a sense of indignation filled the mind of the ascetic. 'All this is the conspiracy of the gods to deprive me of my great austerities', he thought.

पदच्छेदः

बुद्धिर्बुद्धि (१.१)
मुनेःमुनि (६.१)
समुत्पन्नासमुत्पन्न (√समुत्-पद् + क्त, १.१)
सामर्षा (अव्ययः)–अमर्ष (१.१)
रघुनन्दनरघुनन्दन (८.१)
सर्वंसर्व (१.१)
सुराणांसुर (६.३)
कर्मैतत्कर्मन् (१.१)–एतद् (१.१)
तपोऽपहरणंतपस्–अपहरण (१.१)
महत्महत् (१.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

बु द्धिर्मु नेः मु त्प न्ना
सा र्षाघुन्द
र्वंसु रा णां र्मै
त्त पोऽप णं हत्