१.६३.८

कोकिलस्य तु शुश्राव वल्गु व्याहरतः स्वनम् ।
संप्रहृष्टेन मनसा तत एनामुदैक्षत ॥

अन्वयः

वल्गु sweet, charming, व्याहरत: making notes, कोकिलस्य cuckoo's, स्वनम् voice of, शुश्राव heard, तत: afterwards, सम्प्रहृष्टेन with a delighted, मनसा mind, एनाम् her, उदैक्षत beheld.

Summary

Excited by the charming warble of the cuckoo, Viswamitra opened his eyes.

पदच्छेदः

कोकिलस्यकोकिल (६.१)
तुतु (अव्ययः)
शुश्रावशुश्राव (√श्रु लिट् प्र.पु. एक.)
वल्गुवल्गु (२.१)
व्याहरतःव्याहरत् (√व्या-हृ + शतृ, ६.१)
स्वनम्स्वन (२.१)
सम्प्रहृष्टेनसम्प्रहृष्ट (√सम्प्र-हृष् + क्त, ३.१)
मनसामनस् (३.१)
ततततस् (अव्ययः)
एनाम्एनद् (२.१)
उदैक्षतउदैक्षत (√उत्-ईक्ष् लङ् प्र.पु. एक.)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

कोकिस्यतु शु श्रा
ल्गु व्या तःस्व नम्
संप्र हृ ष्टे सा
नामु दैक्ष