१.७.१७

तैर्मन्त्रिभिर्मन्त्रहितैर्निविष्टै;र्वृतोऽनुरक्तैः कुशलैः समर्थैः ।
स पार्थिवो दीप्तिमवाप युक्त;स्तेजोमयैर्गोभिरिवोदितोऽर्कः ॥

अन्वयः

मन्त्रहिते in counselling for his welfare, नियुक्तै: appointed, अनुरक्तै: by the affectionate ones, कुशलै: skilful ones, समर्थै: by the capable, तै: मन्त्रिभि: with those ministers, वृत: surrounded by, स: पार्थिव: the king, तेजोमयै: luminous, गोभि: by rays, युक्त: filled with, उदित: rising, अर्क: इव like the Sun, दीप्तिम् brightness, अवाप obtained.

M N Dutt

And surrounded by those counsellors studious of his welfare, and bearing affection towards him, and clever, and competent, that king, by virtue of his prowess in subduing others, resembled the sun surrounded by his rays.

Summary

Accompanied by the ministers who were devoted to his welfare, adept in counselling, skilful, capable and loyal towards him, the king acquired glory like the rising Sun with luminous rays.इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये बालकाण्डे सप्तमस्सर्ग: ॥ Thus ends the seventh sarga of Balakanda of the holy Ramayana the first epic composed by sage Valmiki.

पदच्छेदः

तैर्तद् (३.३)
मन्त्रिभिर्मन्त्रिन् (३.३)
मन्त्रहितैर्मन्त्र–हित (√धा + क्त, ३.३)
निविष्टैर्निविष्ट (√नि-विश् + क्त, ३.३)
वृतोवृत (√वृ + क्त, १.१)
ऽनुरक्तैःअनुरक्त (√अनु-रञ्ज् + क्त, ३.३)
कुशलैःकुशल (३.३)
समर्थैःसमर्थ (३.३)
सतद् (१.१)
पार्थिवोपार्थिव (१.१)
दीप्तिम्दीप्ति (२.१)
अवापअवाप (√अव-आप् लिट् प्र.पु. एक.)
युक्तस्युक्त (√युज् + क्त, १.१)
तेजोमयैर्तेजस्–मय (३.३)
गोभिर्गो (३.३)
इवोदितोइव (अव्ययः)–उदित (√उत्-इ + क्त, १.१)
ऽर्कःअर्क (१.१)

छन्दः

उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१२३४५६७८९१०११
तै र्मन्त्रि भि र्मन्त्रहि तैर्नि वि ष्टै
र्वृ तोऽनु र क्तैःकुश लैःस म र्थैः
स पार्थि वो दीप्तिम वाप युक्त
स्ते जोम यै र्गोभिरि वोदि तो ऽर्कः