१.७३.१४

तमसा संवृतः सूर्यः सर्वा न प्रबभुर्दिशः ।
भस्मना चावृतं सर्वं संमूढमिव तद्बलम् ॥

अन्वयः

सूर्य: Sun, तमसा with darkness, संवृत: covered, सर्वा: all, दिश: cardinal quarters, न प्रबभु: did not shine, तत् that, सर्वम् all, बलम् army, भस्मना with ashes, आवृतं covered with, संमूढमिव as if fainted.

Summary

The Sun was wrapped in dark. The quarters were devoid of brightness. The entire army was covered with ashes, as if they fainted.

पदच्छेदः

तमसातमस् (३.१)
संवृतःसंवृत (√सम्-वृ + क्त, १.१)
सूर्यःसूर्य (१.१)
सर्वासर्व (१.१)
(अव्ययः)
प्रबभुर्प्रबभुः (√प्र-भा लिट् प्र.पु. बहु.)
दिशःदिश् (१.३)
भस्मनाभस्मन् (३.१)
चावृतं (अव्ययः)–आवृत (√आ-वृ + क्त, १.१)
सर्वंसर्व (१.१)
संमूढम्संमूढ (√सम्-मुह् + क्त, १.१)
इवइव (अव्ययः)
तद्तद् (१.१)
बलम्बल (१.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

सा संवृ तः सू र्यः
र्वाप्र भुर्दि शः
स्म ना चावृ तं र्वं
सं मूमिद्ब लम्