१.९.२३

गतासु तासु सर्वासु काश्यपस्यात्मजो द्विजः ।
अस्वस्थहृदयश्चासीद्दुःखं स्म परिवर्तते ॥

अन्वयः

तासु सर्वासु when all of them, गतासु (सतीषु ) having departed, काश्यपस्य Kasyapa's, आत्मज: son, द्विज: brahmin, अस्वस्थहृदय: restless in mind, आसीत् remained, दु:खम् sorrow, परिवर्तते स्म moved him around.

M N Dutt

And when they had gone, that twice-born one, Kasyapa's son, became sad, and suffered from grief of heart and became restless due to sadness.

Summary

When they all departed, Kasyapa's son, the brahmin roamed (Rsyasringa) with a restless mind charged with sorrow.

पदच्छेदः

गतासुगत (√गम् + क्त, ७.३)
तासुतद् (७.३)
सर्वासुसर्व (७.३)
काश्यपस्यात्मजोकाश्यप (६.१)–आत्मज (१.१)
द्विजःद्विज (१.१)
अस्वस्थहृदयश्अस्वस्थ–हृदय (१.१)
चासीद् (अव्ययः)–आसीत् (√अस् लङ् प्र.पु. एक.)
दुःखंदुःख (१.१)
स्मस्म (अव्ययः)
परिवर्ततेपरिवर्तते (√परि-वृत् लट् प्र.पु. एक.)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

तासु तासु र्वासु
काश्य स्यात्म जोद्वि जः
स्वस्थहृ श्चा सी
द्दुः खंस्मरिर्त ते