अवध्यो वध्यतां को वा वध्यः को वा विमुच्यताम् ।
दरिद्रः को भवत्वाढ्यो द्रव्यवान्वाप्यकिंचनः ॥
अवध्यो वध्यतां को वा वध्यः को वा विमुच्यताम् ।
दरिद्रः को भवत्वाढ्यो द्रव्यवान्वाप्यकिंचनः ॥
अन्वयः
देवि O queen मा रोदी: do not weep, त्वम् you, संपरिशोषणम् emaciation of body, मा च कार्षी: do not cause, अवध्य: who should not be slain, को वा or who, वध्यताम् shall be slain, वध्य: worthy of being slain, को वा or who, विमुच्यताम् shall be released, दरिद्र: is poor, को वा or who, आढ्य: should be made rich, भवतु shall become, द्रव्यवान्वापि whosoever is wealthy, अकिञ्चन: shall be rendered poor.Summary
O queen shed no tears. Drain not your health. Ask me, and I shall slay one who should not be slain or release one who should be slain. I shall make a poor man rich and a wealthy man poor. (Tell me who are such people).पदच्छेदः
| अवध्यो | अवध्य (१.१) |
| वध्यतां | वध्यताम् (√वध् प्र.पु. एक.) |
| को | क (१.१) |
| वा | वा (अव्ययः) |
| वध्यः | वध्य (√वध् + कृत्, १.१) |
| को | क (१.१) |
| वा | वा (अव्ययः) |
| विमुच्यताम् | विमुच्यताम् (√वि-मुच् प्र.पु. एक.) |
| दरिद्रः | दरिद्र (१.१) |
| को | क (१.१) |
| भवत्व् | भवतु (√भू लोट् प्र.पु. एक.) |
| आढ्यो | आढ्य (१.१) |
| द्रव्यवान् | द्रव्यवत् (१.१) |
| वाप्य् | वा (अव्ययः)–अपि (अव्ययः) |
| अकिञ्चनः | अकिञ्चन (१.१) |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| अ | व | ध्यो | व | ध्य | तां | को | वा |
| व | ध्यः | को | वा | वि | मु | च्य | ताम् |
| द | रि | द्रः | को | भ | व | त्वा | ढ्यो |
| द्र | व्य | वा | न्वा | प्य | किं | च | नः |