अन्वयः
कौशल्यां वा even Kausalya, सुमित्रां वा or even Sumitra, श्रियमपि वा wealth, आत्मनः my own , जीवितं वा life also, त्यजेयम् shall give up, पितृवत्सलम् who is devoted to his father, रामं तु Rama, न will not leave.
Summary
I shall give up Kausalya or Sumitra or all my wealth or even my own life but I cannot leave Rama who is devoted to his father.
पदच्छेदः
| कौसल्यां | कौसल्या (२.१) |
| वा | वा (अव्ययः) |
| सुमित्रां | सुमित्रा (२.१) |
| वा | वा (अव्ययः) |
| त्यजेयम् | त्यजेयम् (√त्यज् विधिलिङ् उ.पु. ) |
| अपि | अपि (अव्ययः) |
| वा | वा (अव्ययः) |
| श्रियम् | श्री (२.१) |
| जीवितं | जीवित (२.१) |
| वात्मनो | वा (अव्ययः)–आत्मन् (६.१) |
| रामं | राम (२.१) |
| न | न (अव्ययः) |
| त्व् | तु (अव्ययः) |
| एव | एव (अव्ययः) |
| पितृवत्सलम् | पितृ–वत्सल (२.१) |
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|
| कौ | स | ल्यां | वा | सु | मि | त्रां | वा |
| त्य | जे | य | म | पि | वा | श्रि | यम् |
| जी | वि | तं | वा | त्म | नो | रा | मं |
| न | त्वे | व | पि | तृ | व | त्स | लम् |