२.१०१.२१

कायेन कुरुते पापं मनसा संप्रधार्य च ।
अनृतं जिह्वया चाह त्रिविधं कर्म पातकम् ॥

अन्वयः

मनसा by mind, सम्प्रधार्य having conceived, कायेन by the body, पापम् sin (evil deed), कुरुते is committed, जिह्वया with tongue, अनृतं च falsehood, आह is spoken, पातकं कर्म sinful action, त्रिविधम् is in these three ways.

Summary

At first a man conceives an evil idea in his mind, then executes it through evil deed with his body and tells a lie through his tongue. Thus sinful action is three dimensional (mental, physical and vocal).

पदच्छेदः

कायेनकाय (३.१)
कुरुतेकुरुते (√कृ लट् प्र.पु. एक.)
पापंपाप (२.१)
मनसामनस् (३.१)
सम्प्रधार्यसम्प्रधार्य (√सम्प्र-धारय् + ल्यप्)
(अव्ययः)
अनृतंअनृत (२.१)
जिह्वयाजिह्वा (३.१)
चाह (अव्ययः)–आह (√अह् लिट् प्र.पु. एक.)
त्रिविधंत्रिविध (१.१)
कर्मकर्मन् (१.१)
पातकम्पातक (१.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

का येकुरु ते पा पं
सा संप्र धार्य
नृ तं जिह्व या चा
त्रिवि धंर्म पा कम्