अन्वयः
नृशंसे O cruel one पापसङ्कल्पे O woman of evil intentions कैकेयि Kaikeyi, मम my, प्रियम् dear, सत्यपराक्रमम् truth as prowess, रामम् to Rama, विप्रियेण harmful, किम् why, योजयसे arranging, लोके in this world, मे to me, अतुला unequalled, अकीर्तिः infamy, परिभवश्च disgrace, ध्रुवं this is inevitable.
Summary
O cruel, malevolent Kaikeyi, why do you propose such a harmful act against Rama who has truth as his prowess and who is so dear to me? Certainly, you will get unparalleled infamy and disgrace in this world.
पदच्छेदः
| यदि | यदि (अव्ययः) |
| सत्यं | सत्य (२.१) |
| ब्रवीम्य् | ब्रवीमि (√ब्रू लट् उ.पु. ) |
| एतत् | एतद् (१.१) |
| तद् | तद् (१.१) |
| असत्यं | असत्य (१.१) |
| भविष्यति | भविष्यति (√भू लृट् प्र.पु. एक.) |
| अकीर्तिर् | अकीर्ति (१.१) |
| अतुला | अतुल (१.१) |
| लोके | लोक (७.१) |
| ध्रुवं | ध्रुवम् (अव्ययः) |
| परिभवश् | परिभव (१.१) |
| च | च (अव्ययः) |
| मे | मद् (६.१) |
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|
| य | दि | स | त्यं | ब्र | वी | म्ये | त |
| त्त | द | स | त्यं | भ | वि | ष्य | ति |
| अ | की | र्ति | र | तु | ला | लो | के |
| ध्रु | वं | प | रि | भ | व | श्च | मे |