अन्वयः
तत: thereafter, राजा king, प्रतिबुध्य being awake, तदा then, स्तुवन्तम् extoling, तम् मन्त्रकोविदम् expert counseller, सूतम् charioteer, सुमंत्रम् to Sumantra, इदं वचनम् this word, अब्रवीत् said.
M N Dutt
Perceiving from the voice that it was charioteer Sumantra versed in good counsels, who was thus eulogising, the king rose up from his bed and thus addressed him:
Summary
Dasaratha waking up saw the charioteer and expert counsellor Sumantra extoling him, and said:
पदच्छेदः
| स्तुवन्तं | स्तुवत् (√स्तु + शतृ, २.१) |
| तं | तद् (२.१) |
| तदा | तदा (अव्ययः) |
| सूतं | सूत (२.१) |
| सुमन्त्रं | सुमन्त्र (२.१) |
| मन्त्रकोविदम् | मन्त्र–कोविद (२.१) |
| प्रतिबुध्य | प्रतिबुध्य (√प्रति-बुध् + ल्यप्) |
| ततो | ततस् (अव्ययः) |
| राजा | राजन् (१.१) |
| इदं | इदम् (२.१) |
| वचनम् | वचन (२.१) |
| अब्रवीत् | अब्रवीत् (√ब्रू लङ् प्र.पु. एक.) |
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|
| स्तु | व | न्तं | तं | त | दा | सू | तं |
| सु | म | न्त्रं | म | न्त्र | को | वि | दम् |
| प्र | ति | बु | ध्य | त | तो | रा | जा |
| इ | दं | व | च | न | म | ब्र | वीत् |