अन्वयः

नृपतिः king, राम इति saying 'Rama', वचनम् word, उक्त्वा having uttered, बाष्पपर्याकुलेक्षणः eyes full of tears, दीनः wretched, ईक्षितुम् to look at, न शशाक was not able, अभिभाषितुम् to speak, न not possible.

M N Dutt

Uttering the word "Rāma" only, the poor king with his eyes full of tears could not see him nor could he speak to him.

Summary

Dasaratha uttered the word 'Rama', but thereafter could neither say any more in distress nor look at him becuase his eyes were brimming with tears.

पदच्छेदः

रामेत्य्	राम (८.१)–इति (अव्ययः)
उक्त्वा	उक्त्वा (√वच् + क्त्वा)
च	च (अव्ययः)
वचनं	वचन (२.१)
बाष्पपर्याकुलेक्षणः	बाष्प–पर्याकुल–ईक्षण (१.१)
शशाक	शशाक (√शक् लिट् प्र.पु. एक.)
नृपतिर्	नृपति (१.१)
दीनो	दीन (१.१)
नेक्षितुं	न (अव्ययः)–ईक्षितुम् (√ईक्ष् + तुमुन्)
नाभिभाषितुम्	न (अव्ययः)–अभिभाषितुम् (√अभि-भाष् + तुमुन्)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
रा	मे	त्यु	क्त्वा	च	व	च	नं
वा	ष्प	प	र्या	कु	ले	क्ष	णः
श	शा	क	नृ	प	ति	र्दी	नो
ने	क्षि	तुं	ना	भि	भा	षि	तुम्