अन्वयः

तत् further, त्वम् you, इमम् him, आश्वासय console, महीपतिः king, वसुधासक्तनयनः with eyes fixed upon the ground, मन्दम् slowly, अश्रूणि tears, मुञ्चति इति यत् is shedding, इदं this, किं नु why indeed?

M N Dutt

Do you now console the bashful king; why has he, with his eyes steadily fixed on the ground, been shedding tears slowly?

Summary

Please console him. Why is it that the king with his eyes fixed upon the ground is shedding tears drop by drop?

पदच्छेदः

तद्	तद् (२.१)
आश्वासय	आश्वासय (√आ-श्वासय् लोट् म.पु. )
हीमं	हि (अव्ययः)–इदम् (२.१)
त्वं	त्वद् (१.१)
किं	क (१.१)
न्व्	नु (अव्ययः)
इदं	इदम् (१.१)
यन्	यत् (अव्ययः)
महीपतिः	महीपति (१.१)
वसुधासक्तनयनो	वसुधा–आसक्त (√आ-सञ्ज् + क्त)–नयन (१.१)
मन्दम्	मन्द (२.१)
अश्रूणि	अश्रु (२.३)
मुञ्चति	मुञ्चति (√मुच् लट् प्र.पु. एक.)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
त	दा	श्वा	स	य	ही	मं	त्वं
किं	न्वि	दं	य	न्म	ही	प	तिः
व	सु	धा	स	क्त	न	य	नो
म	न्द	म	श्रू	णि	मु	ञ्च	ति