२.१६.३८

सा हृष्टा तस्य तद्वाक्यं श्रुत्वा रामस्य कैकयी ।
प्रस्थानं श्रद्दधाना हि त्वरयामास राघवम् ॥

अन्वयः

सा कैकयी that Kaikeyi, तस्य रामस्य such Rama's, तत् वाक्यम् those words, श्रुत्वा having heard, हृष्टा happy, प्रस्थानम् departure, श्रद्धधाना believing, राघवम् to Rama, त्वरयामास hastened (him).

M N Dutt

Hearing those words of Rāma, Kaikeyi was pleased, and being certain about his departure, hurried on Raghava.

Summary

Kaikeyi, happy to hear the words of the son of the Raghus as she was convinced that his departure (to the forest) was certain, hastened him (to set out).

पदच्छेदः

सातद् (१.१)
हृष्टाहृष्ट (√हृष् + क्त, १.१)
तस्यतद् (६.१)
तद्वाक्यंतद् (२.१)–वाक्य (२.१)
श्रुत्वाश्रुत्वा (√श्रु + क्त्वा)
रामस्यराम (६.१)
कैकेयीकैकेयी (१.१)
प्रस्थानंप्रस्थान (२.१)
श्रद्दधानाश्रद्दधान (√श्रद्-धा + शानच्, १.१)
हिहि (अव्ययः)
त्वरयामासत्वरयामास (√त्वरय् प्र.पु. एक.)
राघवम्राघव (२.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

सा हृ ष्टास्य द्वा क्यं
श्रु त्वा रास्य कै यी
प्र स्था नं श्रद्द धा नाहि
त्व या मा रा वम्