अन्वयः

नरश्रेष्ठ best among men, Rama, व्रीडान्वित: being ashamed, नृपः king, स्वयम् himself, त्वाम् you, यत् since, नाभिभाषते does not speak, एतत् this one, न किञ्चित् is nothing, एषः this, मन्युः distress, अपनीयताम् you may dispel.

M N Dutt

The king being abashed, does not himself address you, there is nothing else than this. Do you, Oh best of men, dispel this wretchedness of his.

Summary

Out of shame the king is unable to speak to you. There is nothing other than this. O Rama, the best of men, dispel this distress (of mind).

पदच्छेदः

व्रीडान्वितः	व्रीडा–अन्वित (१.१)
स्वयं	स्वयम् (अव्ययः)
यच्	यत् (अव्ययः)
च	च (अव्ययः)
नृपस्	नृप (१.१)
त्वां	त्वद् (२.१)
नाभिभाषते	न (अव्ययः)–अभिभाषते (√अभि-भाष् लट् प्र.पु. एक.)
नैतत्	न (अव्ययः)–एतद् (१.१)
किंचिन्	कश्चित् (१.१)
नरश्रेष्ठ	नर–श्रेष्ठ (८.१)
मन्युर्	मन्यु (१.१)
एषो	एतद् (१.१)
ऽपनीयताम्	अपनीयताम् (√अप-नी प्र.पु. एक.)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
व्री	डा	न्वि	तः	स्व	यं	य	च्च
नृ	प	स्त्वां	ना	भि	भा	ष	ते
नै	त	त्किं	चि	न्न	र	श्रे	ष्ठ
म	न्यु	रे	षो	ऽप	नी	य	ताम्