अन्वयः

रामः Rama, अनार्यायाः of that ignoble (lady), दारुणोदयम् of dreadful consequence, अप्रियम् unpleasant, तत् वचनम् those words, श्रुत्वा having heard, गतव्यथः bereft of pain, कैकेयीम् to Kaikeyi, वाक्यम् words, अब्रवीत् said.

M N Dutt

Hearing these unpleasant words like to death, Rama, the destroyer of foes, was not pained, and spoke thus to Kaikeyī.

Summary

The destroyer of enemies (Rama) did not feel distressed to hear these words painful like death. To Kaikeyi he said:

पदच्छेदः

तद्	तद् (२.१)
अप्रियम्	अप्रिय (२.१)
अनार्याया	अनार्य (६.१)
वचनं	वचन (२.१)
दारुणोदरम्	दारुण–उदर (२.१)
श्रुत्वा	श्रुत्वा (√श्रु + क्त्वा)
गतव्यथो	गत (√गम् + क्त)–व्यथा (१.१)
रामः	राम (१.१)
कैकेयीं	कैकेयी (२.१)
वाक्यम्	वाक्य (२.१)
अब्रवीत्	अब्रवीत् (√ब्रू लङ् प्र.पु. एक.)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
त	द	प्रि	य	म	ना	र्या	या
व	च	नं	दा	रु	णो	द	रम्
श्रु	त्वा	ग	त	व्य	थो	रा	मः
कै	के	यीं	वा	क्य	म	ब्र	वीत्