२.१६.५४

वन्दित्वा चरणौ रामो विसंज्ञस्य पितुस्तदा ।
कैकेय्याश्चाप्यनार्याया निष्पपात महाद्युतिः ॥

अन्वयः

महाद्युतिः effulgent, रामः Rama, विसंज्ञस्य who had fallen into a swoon, पितुः father's, चरणौ feet, तथा and, अनार्यायाः of the ignoble, कैकेय्याश्चापि those of Kaikeyi, वन्दित्वा bowing down with respect, निष्पपात set out.

M N Dutt

Worshipping the feet of the king lying insensible, and those of vicious Kaikeyi, that greatly effulgent one went out.

Summary

Effulgent Rama bowed at the feet of his father who had fallen into a swoon. He bowed at the feet of the ignoble Kaikeyi and set out.

पदच्छेदः

वन्दित्वावन्दित्वा (√वन्द् + क्त्वा)
चरणौचरण (२.२)
रामोराम (१.१)
विसंज्ञस्यविसंज्ञ (६.१)
पितुस्पितृ (६.१)
तदातदा (अव्ययः)
कैकेय्याश्कैकेयी (६.१)
चाप्य् (अव्ययः)–अपि (अव्ययः)
अनार्यायाअनार्य (६.१)
निष्पपातनिष्पपात (√निः-पत् लिट् प्र.पु. एक.)
महाद्युतिःमहत्–द्युति (१.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

न्दि त्वा णौ रा मो
वि सं ज्ञस्यपि तुस्त दा
कै के य्या श्चाप्य ना र्या या
निष्प पा हाद्यु तिः