२.१६.५५

स रामः पितरं कृत्वा कैकेयीं च प्रदक्षिणम् ।
निष्क्रम्यान्तःपुरात्तस्मात्स्वं ददर्श सुहृज्जनम् ॥

अन्वयः

सः रामः that Rama, पितरम् father, कैकेयीं च also, Kaikeyi, प्रदक्षिणं कृत्वा having made circumambulation, तस्मात् from that, अन्तःपुरात् from that harem, निष्क्रम्य after stepping out, स्वम् own, सुहृज्जनम् friends, ददर्श saw.

M N Dutt

And reverentially going round his father and Kaikeyi, and issuing out of the female apartment, Rāma saw his own friends and relatives.

Summary

Hardly had Rama withdrawn from the harem after circumambulating his father and Kaikeyi when he saw his friends .

पदच्छेदः

तद् (१.१)
रामःराम (१.१)
पितरंपितृ (२.१)
कृत्वाकृत्वा (√कृ + क्त्वा)
कैकेयींकैकेयी (२.१)
(अव्ययः)
प्रदक्षिणम्प्रदक्षिण (२.१)
निष्क्रम्यान्तःपुरात्निष्क्रम्य (√निः-क्रम् + ल्यप्)–अन्तःपुर (५.१)
तस्मात्तद् (५.१)
स्वंस्व (२.१)
ददर्शददर्श (√दृश् लिट् प्र.पु. एक.)
सुहृज्जनम्सुहृद्–जन (२.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

रा मःपि रं कृ त्वा
कै के यींप्रक्षि णम्
नि ष्क्र म्या न्तःपु रा त्त स्मा
त्स्वंर्शसु हृज्ज नम्