२.१६.६०

धारयन्मनसा दुःखमिन्द्रियाणि निगृह्य च ।
प्रविवेशात्मवान्वेश्म मातुरप्रियशंसिवान् ॥

M N Dutt

Leaving aside the excellent umbrella and well adorned chowries, forsaking his relatives, chariot, citizens and other people, calmly bearing the affliction in mind and not manifesting the outward signs of sorrow, Rāma, with a view to communicate this unpleasant news to his mother, entered her abode.

पदच्छेदः

धारयन्धारयत् (√धारय् + शतृ, १.१)
मनसामनस् (३.१)
दुःखम्दुःख (२.१)
इन्द्रियाणिइन्द्रिय (२.३)
निगृह्यनिगृह्य (√नि-ग्रह् + ल्यप्)
चच (अव्ययः)
प्रविवेशात्मवान्प्रविवेश (√प्र-विश् लिट् प्र.पु. एक.)–आत्मवत् (१.१)
वेश्मवेश्मन् (२.१)
मातुर्मातृ (६.१)
अप्रियशंसिवान्अप्रिय–शंसिवस् (√शंस् + क्वसु, १.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१२३४५६७८
धार यन्मन सा दुःख
मिन्द्रि याणिनि गृह्यच
प्रवि वे शात्म वा न्वेश्म
मातु रप्रिय शंसि वान्