अन्वयः

उपावृत्त्य rolled on the ground, उत्थिताम् arisen, वाहिताम् for drawing (heavy burden), बडबामिव like a mare, दीनाम् miserable, पांसुकुण्ठितसर्वाङ्गीम् all her body covered with dust, पाणिना with the hand, विममर्श caressed (wiped away).

M N Dutt

Rāma seeing his mother, who deserved no distress, fall down like a plantain tree and insensible, raised her up, and finding her covered with dust all over her body like to a mare risen up after rolling on the ground on account of toil of bearing heavy burden, wiped off (her body) gently with his hand.

Summary

Rama gently wiped away the dust that had covered her body as Kausalya stood miserable, like a mare who stands up after having rolled on the ground while pulling the load.

पदच्छेदः

उपावृत्योत्थितां	उपावृत्य (√उपा-वृत् + ल्यप्)–उत्थित (√उत्-स्था + क्त, २.१)
दीनां	दीन (२.१)
वडबाम्	वडबा (२.१)
इव	इव (अव्ययः)
वाहिताम्	वाहित (√वाहय् + क्त, २.१)
पांशुगुण्ठितसर्वाङ्गीं	पांशु–गुण्ठित (√गुण्ठय् + क्त)–सर्व–अङ्ग (२.१)
विममर्श	विममर्श (√वि-मृश् लिट् प्र.पु. एक.)
च	च (अव्ययः)
पाणिना	पाणि (३.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
उ	पा	वृ	त्यो	त्थि	तां	दी	नां
व	ड	वा	मि	व	वा	हि	ताम्
पां	शु	गु	ण्ठि	त	स	र्वा	ग्नीं
वि	म	म	र्श	च	पा	णि	ना