अन्वयः

विपरीतश्च man of perverse nature, वृद्धश्च aged also, विषयैः by carnal pleasures, प्रधर्षितः च struck, समन्मथः ruled by passion, नृपः king, चोद्यमानः incited by (Kaikeyi), किमिव whatever words, न ब्रूयात् not speak.

M N Dutt

I like it not, Oh worshipful one, that Räghava, should repair to the forest, renouncing this grandeur of sovereignty. The king is uxorious, old and therefore of perverted judgement and is addicted to worldly affairs; being under the influence of his wife and passion what could he not speak?

Summary

The king has a perverse nature. He is aged. He is overpowered by passions. He is under the spell of carnal pleasures and is incited (by Kaikeyi). Such a man can speak anything.

पदच्छेदः

विपरीतश्	विपरीत (१.१)
च	च (अव्ययः)
वृद्धश्	वृद्ध (१.१)
च	च (अव्ययः)
विषयैश्	विषय (३.३)
च	च (अव्ययः)
प्रधर्षितः	प्रधर्षित (√प्र-धर्षय् + क्त, १.१)
नृपः	नृप (१.१)
किम्	क (२.१)
इव	इव (अव्ययः)
न	न (अव्ययः)
ब्रूयाच्	ब्रूयात् (√ब्रू विधिलिङ् प्र.पु. एक.)
चोद्यमानः	चोद्यमान (√चोदय् + शानच्, १.१)
समन्मथः	स (अव्ययः)–मन्मथ (१.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
वि	प	री	त	श्च	वृ	द्ध	श्च
वि	ष	यै	श्च	प्र	ध	र्षि	तः
नृ	पः	कि	मि	व	न	ब्रू	या
च्चो	द्य	मा	नः	स	म	न्म	थः