अन्वयः

लक्ष्मणाग्रजः elder brother of Lakshmana, Rama, तम् that, भ्रातरम् his brother, सौहार्दात् affectionately, एवम् in this way, उत्त्वा having spoken, प्राञ्जलिः with folded hands, शिरसा with head, नतः down, भूयः again, कौशल्याम् to Kausalya, उवाच said.

M N Dutt

Saying these words to Lakşmaņa out of fraternal affection, spoke again Rāma to Kausalyā with clasped hands and with his head bending low.

Summary

Speaking affectionately to his brother Lakshmana, Rama with folded hands and head bowed again addressed Kausalya:

पदच्छेदः

तम्	तद् (२.१)
एवम्	एवम् (अव्ययः)
उक्त्वा	उक्त्वा (√वच् + क्त्वा)
सौहार्दाद्	सौहार्द (५.१)
भ्रातरं	भ्रातृ (२.१)
लक्ष्मणाग्रजः	लक्ष्मण–अग्रज (१.१)
उवाच	उवाच (√वच् लिट् प्र.पु. एक.)
भूयः	भूयस् (अव्ययः)
कौसल्यां	कौसल्या (२.१)
प्राञ्जलिः	प्राञ्जलि (१.१)
शिरसानतः	शिरस् (३.१)–आनत (√आ-नम् + क्त, १.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
त	मे	व	मु	क्त्वा	सौ	हा	र्दा
द्भ्रा	त	रं	ल	क्ष्म	णा	ग्र	जः
उ	वा	च	भू	यः	कौ	स	ल्यां
प्रा	ञ्ज	लिः	शि	र	सा	न	तः