अन्वयः

येन since, इयम् this, बुद्धि: intellect, प्रणीता is advanced, मनश्च mind also, सुसमाहितम् is wellcomposed, तम् him, संक्लेष्टुम् to inflict pain, नार्हामि I do not deserve, प्रव्रजिष्यामि I shall depart, चिरम् delay, मा not.

M N Dutt

That great One, who' has inspired Kaikeyi with this mode of mind and has kept it firm, I cannot offend. I shall repair hence without any delay.

Summary

With wellcomposed mind this decision has been taken. I do not like to inflict pain (on Dasaratha or Kaikeyi). I shall, therefore, depart to the forest without delay.

पदच्छेदः

बुद्धिः	बुद्धि (१.१)
प्रणीता	प्रणीत (√प्र-नी + क्त, १.१)
येनेयं	यद् (३.१)–इदम् (१.१)
मनश्	मनस् (१.१)
च	च (अव्ययः)
सुसमाहितम्	सु (अव्ययः)–समाहित (१.१)
तत्	तद् (२.१)
तु	तु (अव्ययः)
नार्हामि	न (अव्ययः)–अर्हामि (√अर्ह् लट् उ.पु. )
संक्लेष्टुं	संक्लेष्टुम् (√सम्-क्लिश् + तुमुन्)
प्रव्रजिष्यामि	प्रव्रजिष्यामि (√प्र-व्रज् लृट् उ.पु. )
माचिरम्	माचिरम् (अव्ययः)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
बु	द्धिः	प्र	णी	ता	ये	ने	यं
म	न	श्च	सु	स	मा	हि	तम्
त	त्तु	ना	र्हा	मि	सं	क्ले	ष्टुं
प्र	व्र	जि	ष्या	मि	मा	चि	रम्