२.१९.१४

कैकेय्याः प्रतिपत्तिर्हि कथं स्यान्मम पीडने ।
यदि भावो न दैवोऽयं कृतान्तविहितो भवेत् ॥

अन्वयः

अयम् this, भावः thought, (तस्याः for her), कृतान्तविहितः is caused by destiny, दैवः misfortune, न भवेत् यदि if it were not to be so, कैकेय्याः for Kaikeyi, मम my, पीडने in inflicting pain, प्रतिपत्तिः determination, कथम् how, स्यात् will ever take place.

M N Dutt

Had not destiny been instrumental; in bringing about this; determination in Kaikeyi, she would not have been so much persevering in the infliction of misery upon me.

Summary

If this thought and my misfortune were not caused in Kaikeyi by destiny, how could she muster such determination to inflict pain on me?

पदच्छेदः

कैकेय्याःकैकेयी (६.१)
प्रतिपत्तिर्प्रतिपत्ति (१.१)
हिहि (अव्ययः)
कथंकथम् (अव्ययः)
स्यान्स्यात् (√अस् विधिलिङ् प्र.पु. एक.)
मममद् (६.१)
पीडनेपीडन (७.१)
यदियदि (अव्ययः)
भावोभाव (१.१)
(अव्ययः)
दैवोदैव (१.१)
ऽयंइदम् (१.१)
कृतान्तविहितोकृतान्त–विहित (√वि-धा + क्त, १.१)
भवेत्भवेत् (√भू विधिलिङ् प्र.पु. एक.)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

कै के य्याःप्रति त्तिर्हि
थं स्यान्म पी ने
दि भा वो दै वो ऽयं
कृ तान्तविहि तो वेत्