२.२३.२३

भरतस्य समीपे ते नाहं कथ्यः कदाचन ।
ऋद्धियुक्ता हि पुरुषा न सहन्ते परस्तवम् ।
तस्मान्न ते गुणाः कथ्या भरतस्याग्रतो मम ॥

अन्वयः

विजनम् desolate, वनम् forest, प्रस्थितः set to depart, सः अहम् such me, त्वाम् you, द्रष्टुम् to see, आगतः I have come, भरतस्य Bharata's, समीपे in the presence of, कदाचन at any time, अहम् I, न कथ्यः not to be told , बुद्धियुक्ताः intellectuals, पुरुषाः men, परस्तवम् praising others , न सहन्ते हि cannot endure, तस्मात् for that reason, भरतस्य Bharata's, अग्रतः infront of, ते those, मम गुणाः my virtues, न कथ्याः should not be mentioned.

M N Dutt

And myself bound to fly as an exile to the wood, have come here to see you; do you not praise me ever before Bharata. Those who are crowned with prosperity cannot bear another's praise; is it therefore behoves you not to extol my virtues in the presence of Bharata.

Summary

I have come to see you before departing for the desolate Dandaka forest. You should never praise me in the presence of Bharata because intellectuals cannot tolerate others being praised before them. You should never extol my virtues before him.

पदच्छेदः

भरतस्यभरत (६.१)
समीपेसमीप (७.१)
तेत्वद् (४.१)
नाहंन (अव्ययः)–मद् (१.१)
कथ्यःकथ्य (√कथ + कृत्, १.१)
कदाचनकदाचन (अव्ययः)
ऋद्धियुक्ताऋद्धि–युक्त (√युज् + क्त, १.३)
हिहि (अव्ययः)
पुरुषापुरुष (१.३)
नन (अव्ययः)
सहन्तेसहन्ते (√सह् लट् प्र.पु. बहु.)
परस्तवम्पर–स्तव (२.१)
तस्मान्तस्मात् (अव्ययः)
नन (अव्ययः)
तेत्वद् (४.१)
गुणाःगुण (१.३)
कथ्याकथ्य (√कथ + कृत्, १.३)
भरतस्याग्रतोभरत (६.१)–अग्रतस् (अव्ययः)
मममद् (६.१)

छन्दः

उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१२३४५६७८९१०१११२
भर तस्यस मी पे ते ना हं क थ्यः
क दाचन ऋद्धि यु क्ताहिपुरु षा
नस ह न्तेप रस्त वम् त स्मान्न ते
गु णाः क थ्याभर त स्याग्र तोमम