अन्वयः
यान्तम् while going, यम् whom, महत् powerful, चतुरङ्गबलम् army of four divisions, अनुयाति स्म used to follow, तम् such, एकम् alone, सीतया सार्धम् along with Sita, लक्ष्मणः Lakshmana, अनुयाति स्म followed.
Summary
Whenever Rama went out, powerful army of four divisions used to follow him. Today he is walking alone followed by Lakshmana and Sita.
पदच्छेदः
| यं | यद् (२.१) |
| यान्तम् | यान्त् (√या + शतृ, २.१) |
| अनुयाति | अनुयाति (√अनु-या लट् प्र.पु. एक.) |
| स्म | स्म (अव्ययः) |
| चतुरङ्गबलं | चतुर्–अङ्ग–बल (१.१) |
| महत् | महत् (१.१) |
| तम् | तद् (२.१) |
| एकं | एक (२.१) |
| सीतया | सीता (३.१) |
| सार्धम् | सार्धम् (अव्ययः) |
| अनुयाति | अनुयाति (√अनु-या लट् प्र.पु. एक.) |
| स्म | स्म (अव्ययः) |
| लक्ष्मणः | लक्ष्मण (१.१) |
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|
| यं | या | न्त | म | नु | या | ति | स्म |
| च | तु | र | ङ्ग | ब | लं | म | हत् |
| त | मे | कं | सी | त | या | सा | र्ध |
| म | नु | या | ति | स्म | ल | क्ष्म | णः |