अन्वयः
सत्यवादी truthful, धर्मात्मा virtuous, गाम्भीर्यात् in depth, सागरोपमः like the ocean, आकाश इव like the sky, निष्पङ्क: free from mud (clean), सः नरेन्द्रः that king, तम् to him (Sumantra), प्रत्युवाच replied.
Summary
That truthful and virtuous king (Dasaratha) who was deep like the ocean and free from mud (pure) like the sky replied:
पदच्छेदः
| स | तद् (१.१) |
| सत्यवादी | सत्य–वादिन् (१.१) |
| धर्मात्मा | धर्म–आत्मन् (१.१) |
| गाम्भीर्यात् | गाम्भीर्य (५.१) |
| सागरोपमः | सागर–उपम (१.१) |
| आकाश | आकाश (१.१) |
| इव | इव (अव्ययः) |
| निष्पङ्को | निष्पङ्क (१.१) |
| नरेन्द्रः | नरेन्द्र (१.१) |
| प्रत्युवाच | प्रत्युवाच (√प्रति-वच् लिट् प्र.पु. एक.) |
| तम् | तद् (२.१) |
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|
| स | स | त्य | वा | दी | ध | र्मा | त्मा |
| गा | म्भी | र्या | त्सा | ग | रो | प | मः |
| आ | का | श | इ | व | नि | ष्प | ङ्को |
| न | रे | न्द्रः | प्र | त्यु | वा | च | तम् |