अन्वयः
सिद्धार्थवचः Siddhartha's words, श्रुत्वा having heard, राजा king, श्रान्ततरस्वनः in progressively failing voice, शोकोपहतया griefstricken, वाचा words, कैकेयीम् to Kaikeyi, इदम् these words, अब्रवीत् spoke.
Summary
Having heard Siddhartha, the king, stricken with grief, said to Kaikeyi in a gradually feeble voice.
पदच्छेदः
| श्रुत्वा | श्रुत्वा (√श्रु + क्त्वा) |
| तु | तु (अव्ययः) |
| सिद्धार्थवचो | सिद्धार्थ–वचस् (२.१) |
| राजा | राजन् (१.१) |
| श्रान्ततरस्वनः | श्रान्ततर–स्वन (१.१) |
| शोकोपहतया | शोक–उपहत (√उप-हन् + क्त, ३.१) |
| वाचा | वाच् (३.१) |
| कैकेयीम् | कैकेयी (२.१) |
| इदम् | इदम् (२.१) |
| अब्रवीत् | अब्रवीत् (√ब्रू लङ् प्र.पु. एक.) |
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|
| श्रु | त्वा | तु | सि | द्धा | र्थ | व | चो |
| रा | जा | श्रा | न्त | त | र | स्व | नः |
| शो | को | प | ह | त | या | वा | चा |
| कै | के | यी | मि | द | म | ब्र | वीत् |