अन्वयः

कौशल्या Kausalya, हृदयङ्गमम् heartstirring, सीतायाः Sita's, वचनम् words, श्रुत्वा having heard, शुद्धसत्त्वा with purified mind, सहसा instantaneously, दुःखहर्षजम् produced out of joy and grief, अश्रु tears, मुमोच shed.

Summary

Listening to the heartstirring words of Sita, Kausalya with her heart so pure burst instantaneously into tears of joy and grief.

पदच्छेदः

सीताया	सीता (६.१)
वचनं	वचन (२.१)
श्रुत्वा	श्रुत्वा (√श्रु + क्त्वा)
कौसल्या	कौसल्या (१.१)
हृदयंगमम्	हृदयंगम (२.१)
शुद्धसत्त्वा	शुद्ध–सत्त्व (१.१)
मुमोचाश्रु	मुमोच (√मुच् लिट् प्र.पु. एक.)–अश्रु (२.१)
सहसा	सहसा (अव्ययः)
दुःखहर्षजम्	दुःख–हर्ष–ज (२.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
सी	ता	या	व	च	नं	श्रु	त्वा
कौ	स	ल्या	हृ	द	यं	ग	मम्
शु	द्ध	स	त्त्वा	मु	मो	चा	श्रु
स	ह	सा	दुः	ख	ह	र्ष	जम्